Bệnh lao có thể phòng ngừa và chữa khỏi, nhưng lại đang là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong hàng đầu ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Việc loại bỏ bệnh lao cần sự chung tay của cả cộng đồng, xã hội. Việc kì thị hay thờ ơ chỉ làm cho mức độ lây lan bệnh trong cộng đồng tăng cao và việc điều trị bệnh trở nên khó khăn hơn.
Tiếp nối và đẩy mạnh hơn nữa những thành công của năm 2022, trong 6 tháng đầu năm 2023, Chương trình Chống lao Quốc gia tiếp tục tập trung triển khai đồng bộ các can thiệp phòng chống lao nhằm tăng tối đa số bệnh nhân lao được phát hiện, chẩn đoán và thu nhận vào điều trị.
Mặc dù hệ thống phòng chống lao bao phủ rộng khắp trên toàn quốc, tại tất cả các tuyến của hệ thống y tế nhưng vẫn còn khoảng đến 40% số bệnh nhân chưa được phát hiện, điều trị và báo cáo.
Việt Nam ghi nhận hơn 12.000 người chết vì bệnh lao mỗi năm, hơn 100.000 gia đình lo lắng và ảnh hưởng đến thu nhập và sản xuất của cải vật chất cho xã hội…
Trong 6 tháng đầu năm, tổng số bệnh nhân mắc lao được phát hiện là 1.632 và thu nhận 1.632 vào điều trị. Tuy nhiên kết quả này mới chỉ đạt mức 36% so với chỉ tiêu kế hoạch (4.548). Tỷ lệ điều trị thành công của bệnh nhân 2 quý đầu năm 2023 là 73%, thấp hơn chỉ tiêu đề ra rất nhiều (78%) và ghi nhận tỷ lệ bỏ trị còn cao (12%) trong khi phác đồ chuẩn ngắn hạn đã được mở rộng trên cả nước; hiện tại vẫn còn 12 tỉnh chưa thành lập bệnh viện lao và bệnh phổi, việc sát nhập trung tâm kiểm soát bệnh tật còn khó khăn do thiếu nhân lực; đáng chú ý, trong 6 tháng đầu năm cũng mới chỉ đạt được 37,1% chỉ tiêu kế hoạch cả năm (51.254 ca bệnh/chỉ tiêu 138.000 ca), dẫn tới Chương trình Chống lao Quốc gia sẽ gặp nhiều thách thức trong giai đoạn 6 tháng cuối năm.
Với mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2035, cũng như tăng cường hiệu quả phòng, chống lao, phát hiện người bệnh sớm để đưa vào điều trị; cắt nguồn lây nhiễm trong cộng đồng; Chương trình chống lao Quốc gia đã triển khai 40 chuyến giám sát thường quy nguồn quỹ toàn cầu từ Trung ương-tỉnh và 923 chuyến giám sát tỉnh-huyện, với nhiều phát hiện đáng lưu ý. Trong hoạt động phối hợp y tế công tư, tổng số bệnh nhân lao phát hiện do y tế công-tư chuyển đến trong 6 tháng đầu năm là 17.317 (chiếm 33,7%).
Để có thể thực hiện thành công mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2035, năm nay Chương trình Chống lao Quốc gia Việt Nam đề cao và nhấn mạnh vào tầm quan trọng của hệ thống y tế cơ sở; theo đó, hệ thống phòng chống lao cần lồng ghép với hệ thống y tế chung, các dịch vụ khám chữa bệnh lao cần được bao phủ rộng khắp tại tất cả các tuyến của hệ thống y tế, nhất là đẩy mạnh vai trò của y tế cơ sở nhằm đảm bảo người dân tiếp cận dễ dàng, thuận tiện nhất với các dịch vụ khám, chẩn đoán, điều trị bệnh lao để người bệnh được chẩn đoán bệnh sớm và đưa vào điều trị, cắt đứt nhanh nguồn lây bệnh trong cộng đồng.
Việc đẩy mạnh vai trò tuyến y tế cơ sở trong phát hiện, chẩn đoán, điều trị bệnh lao thông qua chuyển giao công nghệ, kỹ thuật, đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ phòng chống lao các tuyến, đây là yếu tố quan trọng để các dịch vụ khám chữa bệnh lao có chất lượng cao tới được với người dân, đồng thời kết hợp với tuyên truyền, giáo dục về bệnh lao cho người dân, bệnh lao hoàn toàn có thể được chẩn đoán và điều trị khỏi như các bệnh hô hấp khác, thông điệp này sẽ góp phần giảm kỳ thị, phân biệt đối xử với người bệnh lao trong cộng đồng, tăng sự chủ động của cộng đồng trong tiếp cận khám chữa bệnh lao, đây là yếu tố then chốt để làm giảm nhanh dịch tễ bệnh lao, hướng tới chấm dứt hoàn toàn bệnh lao ở Việt Nam.
Hãy cùng hành động để chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam vào năm 2035.
