Từ năm 1992, Tổ chức Y tế Thế giới chọn ngày 10/10 làm Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới với mục tiêu là tăng cường nhận thức của các quốc gia về tầm quan trọng của sức khỏe tâm thần, kêu gọi mọi người cùng chung tay nâng cao sức khỏe tâm thần toàn cầu, đầu tư vào các dịch vụ phòng ngừa và điều trị các bệnh tâm thần… . Hưởng ứng ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới 2023, Tổ chức Y tế Thế giới đã đưa ra chủ đề: “Sức khỏe tâm thần là quyền của mỗi người” nhằm nâng cao kiến thức, nhận thức và thúc đẩy các hành động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe tâm thần của mọi người để xây dựng một cuộc sống hạnh phúc, an sinh xã hội.

 Trong thời gian qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật đã đẩy mạnh chương trình “Chăm sóc sức khỏe Tâm thần tại cộng đồng” bằng việc đẩy mạnh triển khai đồng bộ tại 120/151 xã, phường trong tỉnh, duy trì triển khai chăm sóc sức khỏe tâm thần phân liệt, động kinh trên địa bàn toàn tỉnh. Theo số liệu báo cáo trong 9 tháng năm 2023, Trung tâm đã phát hiện mới 192 bệnh nhân, (97người bệnh động kinh, 93 người bệnh tâm thần phân liệt).

Hiện nay, toàn tỉnh đang quản lý 5.567 người bệnh, trong đó có 2970 người bệnh tâm thần phân liệt ; 2529 người bệnh động kinh; quản lý, điều trị 68 bệnh nhân trầm cảm. Bên cạnh đó, Trung tâm đã triển khai các lớp tập huấn hướng dẫn quản lý điều trị, theo dõi bệnh nhân tại cộng đồng cho 4 huyện: Minh Hóa,Tuyên Hóa, Bố Trạch, Lệ Thủy. Qua đó, nhận thức về sức khoẻ tâm thần của các cấp chính quyền và người dân ở địa phương đã được thay đổi rõ rệt theo hướng tích cực và sự miệt thị với người bệnh đã được giảm bớt.

Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện nay tiềm ẩn rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến các bệnh lý tâm thần. Đặc biệt đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của con người nói chung và sức khỏe tâm thần nói riêng.                      

Cán bộ Phòng khám Trung tâm Kiểm soát bệnh tật đo điện não đồ cho bệnh nhân tâm thần

BS.CKI Hồ Huy Hiệu - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật cho biết: “Ngày Sức khỏe Tâm thần thế giới năm nay với chủ đề: “Sức khỏe Tâm thần là quyền của mỗi người”, chúng tôi hình dung một thế giới trong đó sức khỏe tinh thần được coi trọng, thúc đẩy và bảo vệ; nơi mọi người đều có cơ hội bình đẳng để được hưởng sức khỏe tâm thần và thực hiện các quyền con người của mình và nơi mọi người có thể tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần mà họ cần. Quan trọng là tất cả chúng ta đều có thể đóng góp vào việc nâng cao nhận thức về những biện pháp can thiệp sức khỏe tâm thần phòng ngừa nào hiệu quả và Ngày Sức khỏe tâm thần Thế giới là một cơ hội để thực hiện điều đó”.        

BS Trần Trùng Điệp và cán bộ Phòng khám Trung tâm Kiểm soát bệnh tật khám sức khỏe tâm thần cộng đồng tại huyện Tuyên Hóa.

 Bs.CKI Trần Trùng Điệp, Phó trưởng Khoa phòng chống bệnh không lây nhiễm – Dinh dưỡng Trung tâm Kiểm soát bệnh tật khuyến cáo: “Mỗi người dân cần có một lối sống khoẻ mạnh, hoạt động có ích để có tâm lý tốt, lạc quan, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, chế độ làm việc, học tập và nghỉ ngơi hợp lý, thường xuyên tập thể dục để tăng cường sức khoẻ và có mối quan hệ xã hội lành mạnh. Đồng thời, hiểu đúng đắn về dấu hiệu, triệu chứng bệnh tâm thần nhằm giúp cho mình cũng như người thân phát hiện kịp thời, sớm đưa người bệnh đến trạm y tế, phòng khám bệnh tâm thần để được giúp đỡ”

Việc nâng cao nhận thức, thay đổi quan niệm của cộng đồng xã hội về sức khỏe tâm thần là cực kỳ quan trọng, góp phần rất lớn vào hiệu quả điều trị cho người bệnh, ngăn ngừa các nguy cơ về rối loạn tâm thần. Chính vì thế, cộng đồng xã hội và gia đình cần:     

Một là: Nâng cao nhận thức về bệnh tâm thần và tích cực tham gia vào việc chữa bệnh, phục hồi chức năng cho người bệnh.   

 Hai là: Phục hồi chức năng tâm lý xã hội thông qua giao tiếp tạo điều kiện cho người bệnh vui chơi giải trí với mọi người.   

  Ba là: Tôn trọng và lắng nghe ý kiến của người bệnh tâm thần, không nên tranh luận với họ.   

 Bốn là: Giúp đỡ người bệnh tâm thần khi họ gặp khó khăn và tạo cho người bệnh có việc làm phù hợp với khả năng của họ.   

 Năm là: Gia đình cần có thái độ xem người bệnh tâm thần như những thành viên khác trong gia đình, không phân biệt đối xử.   

 Sáu là: Cần chấp nhận những hành vi dị thường của người bệnh tâm thần, cần tỏ rõ tình thương đối với người bệnh. 

 Bảy là: Cần kiên trì giúp đỡ người bệnh tâm thần để họ không bi quan chán nản. Không nên cưỡng ép, giận dữ, nên dịu dàng hướng dẫn người bệnh tâm thần trong giao tiếp, ứng xử cũng như trong hướng dẫn thực hiện công việc hàng ngày.

Vì sức khỏe bản thân, gia đình và xã hội hãy chủ động phòng, tránh bệnh tâm thần.

                                                                                  Lan Hường